23

Po instalacji transmisyjnego mikroskopu elektronowego JEM-1400Plus, która miała miejsce w roku 2015 w Instytucie Patologii Uniwersytetu w Szeged (Węgry), w tym samym mieście, w Centrum Badań Biologicznych Węgierskiej Akademii Nauk zainstalowany został właśnie nowy model tego mikroskopu – JEOL JEM-1400Flash. Jest to pierwsza instalacja tego modelu w Europie (kolejna zakończyła się równocześnie na Radboud Universiteit (Nijmegen, Holandia)).

Pierwszy w Europie JEM-1400Flash zaczął pracę na WęgrzechZainstalowany instrument JEM-1400Flash posiada bogate wyposażenie, m.in.: moduł i tryb skanowania (STEM), spektrometr rentgenowski (EDS), technikę tomografii elektronowej do rekonstrukcji 3D, 2 kamery (w tym jedna kamera 4kx4k) oraz wyposażenie do prowadzenia badań kriogenicznych.

Przewidywane zastosowania mikroskopu są wielorakie: jakościowa i ilościowa charakterystyka próbek medycznych/biologicznych w wysokiej rozdzielczości (w skali submikronowej, w zakresie nanometrowym), oznaczanie mikroanalityczne, a także trójwymiarowa rekonstrukcja struktur. Jednak priorytetem Centrum są badania chorób zwyrodnieniowych układu ruchu, ze szczególnym uwzględnieniem choroby ALS (stwardnienie zanikowe boczne).
Słynnymi ludźmi  dotkniętymi i pokonanymi przez tą chorobę byli genialny astrofizyk Steven Hawking, a także najlepszy bejsbolista wszechczasów Lou Gehrig. W Stanach Zjednoczonych choroba ta znana jest pod nazwą choroby Lou Gehriga, właśnie dla uczczenia jego pamięci.
Symptomami choroby ALS jest morfologiczna modyfikacja zakończeń nerwów ruchowych. Z tego powodu mikroskopowe badania Centrum mają skupiać się nad przebiegiem zmian strukturalnych na styku mięśni z nerwami i nerwów z nerwami (synapsami) w zależności od etapu rozwoju choroby. Równolegle do zmian strukturalnych następuje długofalowa zmiana w składzie chemicznym mikro organelli ulegających degeneracji. Szczególne patologiczne znaczenie ma wewnątrzkomórkowa akumulacja jonów wapnia. Dlatego obok badań morfologicznych planowane są badania analityczne rozkładu występowania wybranych pierwiastków metodą mikroanalizy rentgenowskiej w połączeniu z obrazowaniem metodą STEM. Korzystając z możliwości odpowiedniego zaprogramowania pracy mikroskopu za pomocą narzędzi dostępnych w pakiecie JEM Toolbox Client planowane jest opracowanie takich metod stereologicznych, które pozwoliłyby na uzyskania  obiektywnych liczbowych danych 3D o strukturze przestrzennej badanych próbek.